BESCLERMZ ÇN KISA BLGLER

 

* Hayvanlarn verim gücü rk özellikleri ile snrldr. Kaltsal yaps günde en çok 1 kg arlk artna uygun bir besi srna ne kadar iyi baklrsa baklsn daha fazla arlk art salanamaz. Ksa sürede daha az yemle daha fazla canl arlk art salamak için uygun rklar seçmek gerekmektedir. (ör;simental vb)

* Genç hayvanlarda arlk art et, yallarda ise ya eklinde olur.Ya birikimi ete göre daha fazla yem gerektirir. Ksaca yal hayvanlarn 1 kg. canl arlk için yedikleri yem genç hayvanlardan daha fazladr.

* Besiye alnacak hayvanlarda büyüme hznn en yüksek olduu genç hayvanlar tercih edilmelidir.

* Buzalk döneminde iyi beslenemeyen, uzun süreli hastalk geçirmi hayvanlarn iskelet yaplar zayf olur. Bu hayvanlarda istenilen canl arlk art olmaz. Bu sebeple; besiye alnacak hayvanlar satn alnrken iskelet yaplarna baklmal, srt ve bel ksmlarnn uzun ve geni, sarlarnn da geni olmasna dikkat edilmelidir. Zayf hayvanlarda risk yüksektir, zayfln yem yetersizliine bal olduundan emin olunamazsa, iyi durumdaki hayvanlar tercih edilmelidir.

* Besicilikte verimlilii etkileyen en öneli faktörlerden birisi de uygun barnma ortamnn temin edilememesidir. Dou Anadolu hariç dier bütün bölgelerde, güney yönü açk,yanlar ve kuzey duvarlar rüzgârlara kar koruyucu, üstü sundurma ile yamur kar ve yazn güneten koruyucu tesisler besi için yeterlidir.

* Kapal ahr yaplacaksa havadar,temiz ve kuru artlar salayacak ekilde düünülmelidir.

 *  Ahrlarn havalandrlmasna dikkat edilmelidir. Pencere ve kaplar skca kapatlan havasz ahrlarda hayvanlar,salkl kalamaz, yemden yararlanma azalr ve canl arlk art yavalar.

 * Ahrn çok scak ve rutubetli olasna izin verilmemelidir. Çok scak ahrlarda vücut scakl bünye dna verilemez. Hayvanlarn itahlar azalr, yemden de yararlanamazlar. Sonuçta da istenilen canl arlk art gerçeklemez.

 * Ahr rutubetli deilse souktan korkulmamal ve hayvanlar hava cereyanndan korunmaldr. Kapal ahrlarda en uygun scaklk 10-15 °C’ler arasdr. Bu scaklkta hayvanlar en az yemle en çok canl arlk art salarlar.

 * Ahr zemininin çok slak ve çamurlam olmas arlk artn azaltr. Hastalklardan korunmann temel prensiplerinden birisi de temizlik ve hijyendir.

 * Besiye balamadan önce ahr tabanna sönmemi kireç serilmeli, kireç su ile slatldktan sonra bir süre beklenmeli, ertesi gün de kireç süpürüp toplanmaldr.

 * Hayvanlarda sindirim faaliyetlerinin düzenli olabilmesi için, onlara yeterli miktarda kaba yem verilmelidir. Kaba yemler çok verilecek olursa hayvanlar iyi beslenemez, az verilirse de mide hastalklar ortaya çkabilir.

 * HLVAN BES YEM, hayvanlara kaba yemle birlikte dengeli olarak, ihtiyaçlar kadar ve altrlarak verilmelidir.

 

            

 

     BESCLERMZE TAVSYELERMZ

* Besicilikte kâr, hayvan alm ile balar. Hayvann, vücut yapsnn ve dilerinin salam olmasna dikkat edilmelidir.

* Sr besiciliinde en uygun besi çeidi genç hayvan besisi, en iyi besi ya da sütten kesimden sonraki dönemdir.

* Genç srlarn besi döneminin 6-10 ay, yal hayvanlarn ise 3-4 aydan fazla olmamasna önem verilmelidir. Ancak uygun olmayan ve enerji, protein, vitamin, mineraller yönünden de yetersiz ve dengesiz olan yemlerle beslenme sonucunda bu süre uzamakta ve sindirim sistemi ile ilgili salk problemleri dourabilmektedir.

* Yemlere harici kesif yem ilavelerinin, karma yemin dengesini bozaca, ayrca da yararlanabilirliini azaltaca unutulmamaldr.

* Yemle bir program dahilinde yaplmal, sk sk günlük yem tüketimleri ile saladklar canl arlk kazançlarn kontrol edilmelidir. Yeterli canl arlk kazanc göstermeyenler dierlerinden ayklanmaldr.

* Yemler; temiz, havadar, rutubetsiz ve serin depolarda, tahta zgara üzerinde muhafaza edilmelidir.

* Hayvanlara düzenli aralklarla salk testleri ve parazit muayeneleri yaptrlmal, ayrca verilecek suyun temiz, lk (özellikle kn) ve bol olmasna özen gösterilmelidir.

* HLVAN BES YEM; kesinlikle suni bir yem deildir. Fabrikamzn üretmi olduu yemde zaten mevcut olan arpa, kepek ve küspe gibi maddeleri ayrca dardan eklemeye gerek yoktur.

       BESCLN KURALLARI (1)

* Unutmayalm ki hayvanlarn verim gücü rk özellikleriyle snrldr. öyle ki; kaltsal yaps bir günde en çok 1 kg arlk artna uygun bir besi srndan ne kadar iyi baklrsa baklsn daha fazla arlk art salanamaz.Ksa sürede, daha az yemle daha fazla canl arlk salamak için rklar doru    seçilmelidir.

* Genç hayvanlarda arlk art et,yallarda ise ya eklinde olur. Ya birikimi ete göre daha fazla  yem gerektirir. Özet olarak yal hayvanlarn 1 kg canl arlk için yedikleri yem, genç hayvanlardan daha fazladr. Besiye alnacak hayvanlarda büyüme hznn en yüksek olduu genç hayvanlar tercih edilmelidir.

* Buzalk döneminde iyi beslenemeyen, uzun süre hastalk geçirmi olan hayvanlarn iskelet yaps zayf olur. Bunlarda istenilen canl arlk kazanc salanamaz. Besiye alnacak hayvanlar satn alrken iskelet yaplarna baklmal, srt ve bel ksmlarnn uzun ve geni, sarlarnn da geni olmasna dikkat edilmelidir.

* Zayf hayvanlarda risk yüksek olur. Zayfln yem yetersizliine bal olduundan emin deilsek, iyi durumdaki hayvanlar tercih edilmelidir.

* Nakiller, açlk, susuzluk, hava deiiklii, yorgunluk gibi nedenler hayvanlarmzda strese neden olur. Nakiller srasnda çarpma ve sürtünmeler sonucu trnaklarda çatlaklar,ayaklarda ve vücudun dier ksmlarnda çizik ve bere eklinde yaralanmalar meydana gelebilir. Bu yaralar en ksa sürede tedavi edilmeli, vücuda mikroplarn girip, irinli apselemelerin olumas engellenmelidir. Belirtilen stres faktörleri hayvann direncini düürür. Akcier hastalklar bata olmak üzere pek çok hastalk nakil sonras karlaacamz problemlerin banda gelir.

Besicilikte verimlilii artran önemli faktörlerden birisi de uygun barnma ortamnn temin edilmesidir.

 * Ahrn havalandrlmasna dikkat edilmelidir. Pencere ve kaplar skca kapatlan havasz ahrlarda hayvanlar salkl kalamaz. Yemden yararlanma yavaça düer ve canl arlk art yavalar.

* Ahrn çok scak ve rutubetli olmasna izin vermeyin. Çok scak ahrlarda vücut scakl da verilemez. Hayvanlarn itahlar azalr. Yemden yeterince yararlanamaz, istenilen canl arlk art olmaz. Ahr rutubetli deilse souktan korkulmamaldr. Hayvanlar hava cereyanndan korunmaldr. Kapal ahrlarda en uygun scaklk10-15 ºC arasndadr,bu scaklkta hayvanlar en az yemle en çok canl arlk artn salar.

* Ahr zemininin çok slak, çamurlam olmas arlk artn azaltr. Hastalklardan korunmann temel prensiplerinden birisi de temizliktir. Besiye balamadan önce ahr tabanna sönmemi kireç serilmeli, su ile slattktan sonra bir süre beklenmelidir.  Ertesi günü süpürülüp toplanmaldr. Zemin bol su ile ykanmal, duvar ve tavandaki çatlaklar tkandktan sonra sönmemi kireçle badana yaplmaldr.

             BESCLN KURALLARI (2)

* Yemlik ve suluklar temizlenmelidir.

* Hayvanlar bulac hastalklara kar alatlmaldr.

* Besi için alnan hayvanlarda iç ve d parazit olma ihtimali çok yüksektir. Parazitler hayvanlarn yemlerine ortak olur. Bu hayvanlar yemden yararlanamaz, canl arlk artlar azalr, yaplan alar tam bir baklk salamaz.  Alar yapld halde hasta olabilirler.Bu nedenle besiye balarken hayvanlar parazitlere kar ilaçlanmaldr.

* Hayvanlarn sindirim faaliyetlerinin düzgün olabilmesi için yeterli miktarda kaba yem verilmesi gerekir. Kaba yemler çok verilecek olursa hayvanlar iyi beslenemez, az verilirse mide hastalklarna yakalanrlar.

* Kesif yemler kaba yemlerle birlikte, dengeli olarak hayvanlara ihtiyaçlar kadar ve altrlarak verilmelidir.Birden bire fazla miktarda verilirse sindirim bozukluklarna yol açar.

* Uygun artlarda muhafaza edilmeyen yemler bozulur, küflenir. Kemirgenler, kular ve dier zararllar yemleri kirletirler. Böylece yemler hayvanlarnz hastalandrr, beside verim düüklüü olur.

 Bunun için ;

* Yemler rutubetsiz,serin ve havadar yerlerde muhafaza edilmelidir.o   Kesif yemleri torbalanm olarak alyorsak, torbalar tahtadan yaplm zgaralar üzerine duvarlara yaslamadan, aralarnda hava boluu(30 cm kadar) olacak ekilde yerletirilmelidir.

* Ani yem deiiklikleri sindirim bozukluklarna yol açar. Besi bana da kaba yem arlkl rasyon tercih  edilmeli, kesif yem miktar azar azar artrlmal, besi sonlarnda kesif yem arlkl rasyon kullanlmaldr.

* Besiye alnan hayvanlarn sal, besi de karll etkileyen faktörlerin banda gelir.Besiye balamadan önce veteriner hekime ba vurarak hayvanlar salk kontrolünden geçirilmelidir. Sonradan pazardan alnan hayvanlar besiye katlmamaldr. Mutlaka besiye katmamz gerekiyorsa 2-3 haftalk bir karantinadan sonra besiye katlmaldr.

* Bilindii gibi beside amaç ksa süre de en ucuz ve fazla eti elde etmektir. Bu nedenle tedaviye cevap vermeyen yada beklenilen performans gösteremeyen hayvanlar besiden çkartlmaldr.

* Hayvanlarn hastalklara yakalanmamas için koruyucu tedaviye önem verilmelidir.

            Öncelikle;

* Bulac hastalklara kar alanmalar tamamlanmal

* Paraziter hastalklara kar ilaçlama yaplmaldr.
 

                PARAZTL HAYVANLARDA GÖRÜLEN BELRTLER             

  •   tahn iyi olmasna ramen hayvann geliimi yavalar, kanszlk ve kaslarda zayflk vardr,
  •  Kllar kark ve mattr,
  •  Zaman zaman kabzlk ve ishal görülebilir,
  •  Solucan olan buzalarda az ve ahr havas sarmsak kokar,
  •  Buzalarda sara benzeri nöbetler görülür,
  •  Çene altnda ilikler olabilir,
  •  Öksürük görülebilir,
  •  Solunum saysnda art, nefes darl görülebilir. leri durumlarda hayvan azn açarak nefes alr,
  •  Hastalklara kar vücut zayf düer. 

               Ayak ve Trnak Problemleri

Ayak ve trnak problemleri olan inekler, salkl ineklere oranla daha uzun servis periyoduna, daha düük gebelik oranna ve bunlara bal olarak ta daha uzun buzalama aralna sahip olmaktadrlar. Ayrca, trnak problemleri yaayan ineklerin günün önemli bir ksmn yatarak geçirdiklerini ve yatar vaziyette iken,ayaklarn sk sk ileri doru uzattklarn, ayakta iken, problemli ayaklarn öne doru attklarn ve ara sra silkelediklerini görmek rahatlkla mümkündür. Dier taraftan meme dokusunu arka ayaklar arasna alarak yatmalar, mastisis problemine de zemin oluturmaktadr.

      Ayak-Trnak problemlerinin bakm ve barndrma ile ilikisi

Bakm ve barndrma,topallk probleminin olumasnda oldukça büyük önem tamaktadr. Özellikle buzalama mevsiminde havalandrmas yetersiz, nemli, sert zemine sahip ve sabit bal sisteme dayal barnaklarda, trnak taban kanamalar ve topuk çürümelerine skça rastlanmaktadr. Dier taraftan, ar kuru havaya sahip ahrlarda barndrlan ineklerde trnak çatlamalar ve trnak ucu krlmalar görülmektedir. lkine buzalam ineklerin buzalama mevsimi balangcnda günün önemli bir ksmn ayakta geçirdikleri gözlenmitir. Ayakta duru esnasnda vücudun trnaklar üzerinde yaratt bask, zamanla topalln ortaya çkmasnda önemli rol oynamaktadr. 

Bir inein günlük olarak kulland alann konforlu olmas inein yerde yatarak geçirdii zaman artrmak suretiyle, trnak problemleri riskini azaltmaktadr. Ayakta duran ineklerde, arka bacaklarndaki duru bozukluklar, trnak taban yükseklii, ayak bileklerinin yumuaklk derecesi ve arka dizlerde etlilik durumu topalln ortaya çkmasnda dier etkenler olarak görülmektedir. 

    Ayak-Trnak problemlerinin besleme ile ilikisi

Kaba yemce fakir, kesif yemce zengin rasyonlarla beslenen ineklerde, trnak tabanndaki klcal damarlarn bulunduu bölgede incelmeler ve hassasiyet art meydana gelmektedir.

Hassas trnak tabanndaki klcallarn herhangi bir d etki sonucu zarar görmesi durumunda bu bölgeden szntlarn meydana gelmesi kaçnlmazdr. Ar kesif yemle beslenen ineklerde dkdaki su miktar artmakta ve dk dank ekilde düü göstermektedir.Bu durum, trnak taban ve topuk ksmnda sznt bölgelerinden hastalk etkenlerinin vücuda girmesine, dolaysyla da topalln ortaya çkmasna zemin hazrlamaktadr.

Buzalama döneminde yaplan besleme rejimi oldukça büyük önem tamaktadr. Bu dönemde fazla miktarda kesif yem yemesine karlk, gün içinde yalnzca birkaç saat snrl kaba yem yiyen ineklerde trnak problemleri daha çok görülmektedir.

              Ayak Ve Trnak Problemleri Yaamamak çin

* Barnaklarnzda havalandrmann yeterli olup olmadnm kontrol ediniz.

* Hayvanlarnz uzun süre sert zemin üzerinde bal tutmaynz.

* Ahr duraklarnda hayvan rahat ettirmek için bol altlk kullannz.

* Ahr içi ve gezinti alannda hayvann ayaklarna zarar verebilecek maddeleri kaldrnz.

* Hayvannza bol kaba yem veriniz.

* Hayvanlara yedireceiniz kesif yem miktarnn her 100 kg canl arlk için 2 kg'n üzerinde olmamasna dikkat ediniz.

* neklerin dk yapsn takip ediniz.

* Ylda iki kez hayvanlarn trnak bakmn yapnz.

* Özellikle ilkbahar mevsiminde ahr kapsna ayak banyosu için havuz ina ediniz.

* Günlük olarak ineklerin ayak ve trnaklarn kontrol ediniz.

* nein d görünüüne göre snflandrmasn mutlaka yaptrnz.

* Arka ayaklarnda duru bozukluu olan, trnak taban yükseklii düük veya ar yüksek olan ineiniz  için, bu kusurunu yavrusunda giderebilecek boa spermasn veteriner hekiminizden isteyiniz.

* Ayak problemi olan ineinizi sürüden ayr bir yerde barndrarak tedavi ettiriniz.

* lkine buzalayan ineklerinizin beslenme ve bakmlarna azami dikkati gösteriniz.